Tuesday, September 30, 2025

HÀM GIẢ ĐẦU TIÊN ĂN RẤT KHÓ KHĂN

 

bài này dịch by AI 

nguồn 

Tips for Eating With New Dentures


Việc ăn uống với hàm giả mới sẽ rất khó khăn. Nướu và cơ cần thời gian để thích nghi và làm quen với cảm giác của hàm giả mới.


Bạn sẽ trải qua giai đoạn chuyển tiếp khi cả cơ thể và miệng đều dần thích nghi với cuộc sống mới với hàm giả. Nhưng chẳng bao lâu nữa, bạn sẽ có thể ăn gần như tất cả những món mình thích. Nụ cười rạng rỡ của bạn sẽ khiến mọi thay đổi tạm thời trong chế độ ăn uống trở nên xứng đáng.


ĂN MỀM

Nguyên tắc đầu tiên khi đeo răng giả mới là "ăn uống nhẹ nhàng". Miệng và lưỡi của bạn cần học cách làm việc với thiết bị nha khoa mới. Áp lực từ răng giả có thể gây đau nướu, một vấn đề sẽ trở nên tồi tệ hơn nếu bạn không thay đổi chế độ ăn uống tạm thời.


Bạn sẽ bắt đầu từ từ với thức ăn mềm không cần nhai nhiều và dần dần chuyển sang thức ăn rắn. Ăn bất cứ thứ gì cứng, dai, dính, dai hoặc rất giòn sẽ gây áp lực không đáng có lên nướu bên dưới và làm tăng nguy cơ kích ứng và viêm.

Bạn có thể nghe thấy chế độ ăn mềm được gọi bằng những tên khác, chẳng hạn như chế độ ăn ít chất xơ hoặc chế độ ăn mềm cơ học. Nó được gọi là chế độ ăn cơ học vì thức ăn được làm mềm bằng cách xay, cắt, nghiền hoặc nghiền nát.

Răng giả có thể thay đổi vị giác

Bạn có thể thấy một số loại thực phẩm có vị khác với khi mang răng giả, đặc biệt là đồ ăn mặn và đắng. Vị giác của bạn sẽ cải thiện dần theo thời gian

Mẹo giúp bạn ăn uống

Quá trình điều chỉnh ban đầu mất khoảng hai tuần. Ngoài việc duy trì chế độ ăn mềm, những mẹo ăn uống sau đây khi đeo răng giả mới sẽ hữu ích:3

Nhai chậm và nhẹ nhàng.

Nhai cả hai bên miệng (để tăng cường sức mạnh cho tất cả các cơ).

Tránh thức ăn dính hoặc cứng.

Tránh thức ăn cay (có thể gây bỏng hoặc rát nếu bạn bị đau nướu).

Uống nhiều nước để tránh khô miệng (việc tiết nước bọt có thể giảm trong thời gian ngắn).

Cẩn thận với thức ăn nóng (răng giả sẽ không cảm nhận được nhiệt độ như răng thật).

Hãy gọi cho nha sĩ nếu miệng bạn có vẻ quá khô, răng giả bị lỏng hoặc bạn bị loét nướu nghiêm trọng.


Gợi ý chế độ ăn mềm

Trong số các sản phẩm từ sữa, thịt và protein, hãy thử:


Trường Y và Sức khỏe Cộng đồng, Đại học Wisconsin. Chế độ ăn mềm cơ học.


Trứng bác

Sữa chua

Phô mai tươi

Phô mai mềm

Cá luộc hoặc nướng

Bánh mì thịt viên thái hạt lựu

Salad cá ngừ hoặc trứng

Thịt nguội bào sợi (như giăm bông hoặc gà tây)

Đối với trái cây, hãy thử:

Sốt táo

Trái cây nấu chín

Trái cây mềm như chuối, dâu tây và nho


Trở lại chế độ ăn uống thông thường

Bạn có thể bắt đầu quay lại chế độ ăn uống thông thường khi bạn đã quen với hàm giả và nướu của bạn đã cải thiện. Khi bạn đã sẵn sàng chuyển đổi trở lại chế độ ăn uống thông thường, hãy nhớ:


Cắt thức ăn thành từng miếng nhỏ. Những miếng nhỏ dễ nhai hơn, giảm áp lực lên nướu và giúp bạn quen với việc cắn và nhai khi đeo hàm giả.

Hãy thử nhai. Bạn có thể muốn nhai cả hai bên miệng, hoặc bạn có thể muốn chuyển từ bên này sang bên kia.

Uống nước trong bữa ăn. Chất lỏng giúp thức ăn không dính vào hàm giả. Nước cũng giúp làm mềm thức ăn và giúp bạn nhai dễ dàng hơn.

Từ từ tăng dần lên các loại thức ăn cứng hơn. Khi bạn đã tự tin hơn với việc cắn và nhai và nướu của bạn cảm thấy tốt hơn, hãy dần dần thêm các loại thức ăn cứng hơn, đòi hỏi phải nhai nhiều hơn và tạo áp lực lên hàm giả.

Tránh các loại thức ăn dính hoặc dai. Bao gồm kẹo bơ cứng, caramel, kẹo dẻo, bơ đậu phộng và nho khô. Chúng có thể làm lỏng hàm giả của bạn.

Răng giả truyền thống so với răng giả hỗ trợ cấy ghép Implant

Bạn sẽ cần thay đổi tạm thời cách ăn uống khi sử dụng răng giả mới, dù bạn sử dụng khí cụ truyền thống hay implant.


Răng giả truyền thống được đặt trên nướu, tạo thành một lớp đệm giúp giữ chặt nướu. Răng giả hỗ trợ cấy ghép Implant dựa vào các implant (thanh nhỏ) được cấy vào nướu để giữ chúng cố định. Một số loại răng giả hỗ trợ cấy ghép có thể tháo lắp dễ dàng; một số khác thì được giữ cố định vĩnh viễn.


Dù bạn sử dụng loại răng giả nào, bạn vẫn sẽ trải qua giai đoạn điều chỉnh, đòi hỏi phải ăn đồ mềm.


Chọn keo dán cẩn thận (denture cream)

Nha sĩ có thể khuyên bạn tránh sử dụng keo dán trong giai đoạn điều chỉnh. Keo dán dạng keo thường có độ ổn định cao nhất nhưng có thể gây khó khăn cho việc vệ sinh. Keo dán và bột có độ ổn định thấp hơn nhưng dễ vệ sinh hơn, giảm nguy cơ kích ứng nướu.


Ăn uống sau khi lành 


Sau khi đã hoàn toàn thích nghi với việc đeo răng giả, bạn sẽ có thể ăn hầu hết mọi thứ. Tuy nhiên, có thể có một số loại thực phẩm luôn khó ăn, chẳng hạn như đồ cứng, dính và dai.


Ngay cả khi có cơ bắp khỏe mạnh và hàm giả vừa vặn, vẫn có một số loại thực phẩm bạn nên loại bỏ khỏi chế độ ăn uống. Hãy làm theo lời khuyên của nha sĩ, người hiểu rõ tình trạng của bạn hơn và có thể giúp bạn quyết định xem có nên loại bỏ bất kỳ loại thực phẩm nào sau đây khỏi chế độ ăn uống của mình hay không:


Kẹo cao su

Ngô nguyên lõi

Bánh mì giòn

Bắp rang bơ

Rau sống

Kẹo dẻo

Thịt dai, dai

Các loại hạt

Tóm tắt

Việc làm quen với cuộc sống với hàm giả mất vài tuần và đòi hỏi những thay đổi tạm thời trong chế độ ăn uống. Bạn có thể ăn với hàm giả mới và làm quen với việc chuyển đổi bằng cách ăn các món mềm và dần dần bổ sung các loại thực phẩm thông thường trở lại chế độ ăn uống. Việc chú ý đến cách ăn uống, chẳng hạn như cắt nhỏ thức ăn và lựa chọn cách nhai có chủ đích, cũng có thể giúp bạn vượt qua giai đoạn thích nghi.



NGUỒN CHÍNH 


Tips for Eating With New Dentures

Sunday, September 28, 2025

CON SỐ 13 ĐEO MÃI VỚI ĐỜI TÔI

                     


    Người Tây phương hay k s 13 đó là truyn thuyết trong Thánh kinh và thn thoi ca h . Người ta c kiêng đến ni không có s 13 trong rp chiếu bóng, hay trên máy bay hàng ghế 13 cũng thay đi thành 12Bis. Đó là chuyn ca người ta; thit, gi tôi chng biết.
Nhưng có mt chuyn tôi xin thưa vi bn đc rng con s 13 nó đeo đui tôi nhiu lúc nhiu nơi mà là tht "mt trăm phn trăm". Tôi không tin con s 13 là SUI là xu; vì sao?  đến bây gi tôi còn ngồi mà "lóc cóc" đánh máy ch, viết vài dòng hầu chuyện quý bn đây.
     Năm nay là năm 2013 còn vài ngày na là tin đưa con s 13 này vào dĩ vãng. Tôi mi gom li vài con s 13 vn vào đi tôi , viết cho bn đc gii trí chút thôi.
   Con s 13 đu tiên trong đi ca tôi , quá rõ vì tôi không th sp đt hay mun mà có : các ch cái ca tên tôi cng li gm 13 ch cái:

   -ĐINH +TRONG+PHUC = 13 CH CÁI

  Mùa hè 1972 ph phc chy lon vào nam , thi xong tú 2 tôi b đôn quân vào lính li vào ngày 13 tháng 10 năm 1972 tôi b đưa vào Trung Tâm 3, Gia Đnh Sài gòn. Ngày này li là ngày th Sáu: 13 th Sáu người Tây rt s đó quý bạ,




   Chưa hết! vào đây tôi và các bn được biết s vào khóa 13/72 SQTB Th Đc; li là con s 13 QUÁI ÁC c đeo đui! Cũng may, sau này cp trên đi khóa tôi thành 12B/72 sqtb cho d nghe . Gp thi đôn quân mùa hè 1972 Th Đc "quá đy" tôi và đng ngũ phi ra Nha Trang. Quân trường Đng Đế đ hc binh nghip . Thưa các bn, con s 13 c "lò dò" theo tôi mãi! Ngoài Nha Trang tôi thuc tiu đoàn 13 SVSQ đng đế.

  Tht là kỳ !

   Chuyn sau khi ra khi tù, con s 13 nó còn theo tôi đy quý b. Cái quan trng nht là chuyn v con. Chuyn lp gia đình khi tôi ra tù vào năm 28 tui sau hai năm lao đng ci to ti đa phương nói theo thut ng by gi tôi ly v lúc 30 tui. Gp đng môn cùng đng huơng tc là bà xã tôi by gi . Khi cưới v xong rnh rang nh li con s 13 thì l lùng chưa ! tên bà xã tôi các ch cái cng li cũng 13 ch cái.

  -TRAN + THI+ TUY +HUE = 13 CH CÁI

  Rõ ràng không phi vì bà xã hin gi ca tôi tên có 13 ch cái mà tôi ly, s trùng hp quá ngu nhiên; "xong vic xong vàng" coi li mi git mình . Nhưng tôi chưa thy cái gì gi là xu xa t con s 13 ca tôi cả.

Khi gia đình tôi cũng làm giy t đi M. Tôi được phng vn vào ngày 13 tháng 1 năm 1994 cũng không thoát cái s 13. Ngày này trưởng đoàn pv "hành" tôi "ra xương" hch hi đ th : các đa nh phi t mình khai ngày sinh tháng đ có thông dch viên nói li . Nhưng ri cũng qua hết thy. Quý bn biết sao không ? đúng 13 tháng sau tôi đươc gi đi SG đăng ký chuyến bay và cái thư do tay cô tên Uyên t xã Tân thin v trao cho tôi là ngày 13 tháng 2 năm 1995 đó.

  Tôi có th tm tng kết, đng tin s 13 là xui .(vì chng c tôi nhp ngũ ngày 13 th Sáu đâu có xui đâu !)

CON S 13 KHI TÔI VÀ GIA ĐÌNH QUA HOA KỲ

   Qua M khi rnh rang tôi mi lc li ký c , nhng ghi chú trong s tay ca mình. Tôi li càng thy l khi th làm vài cách tính toán xem chơi con s 13 trong đòi tôi:
  Ở San Jose cái nhà tôi thuê ti đường William có ghi nguyên mu là :
  -1256 E. William Court : có 13 ch cái
  Khi phi đi nhà, thuê nhà cái nhà th hai cũng ti San Jose,
nó : 1129 CHAMPAGNE LANE 

 Khi tôi rnh ngi xem lcho vui , thì cũng l lm vì các ch cái cũng y trước : cng li cũng 13 ch cái và s nhà cng li cũng13 . San Jose vào năm 2000 tr v trước thuê nhà đâu phi d dàng , làm gì có chuyn c ý phi chn cho được "13 ch cái" mà thuê?

Tôi không biết sao mà tr li na ? ti cái nhà thuê đừơng Champagne lane này tôi mi thuê được 11 tháng thì b đui nhà phi đi thuê nhà khác. Quý bn nghĩ xem vào thi đim 2001 nhà ti San Jose rt cao giá và li khó thuê vô cùng. Gia đình tôi 5 đa con nh d gì h cho thuê mau mn. May quá, gn vùng tôi  có mt cái nhà đang trong thi kỳ người thuê dn đi , đang b bn ch nhà chưa sa li gp tôi đang khn khon thuê nhà h cũng xiêu lòng vì đ tn công sa li gp giá cao .
Đó là cái nhà hin nay tôi đang . Ly t th thn đt đai , vong v quanh qut phò trì 10 năm nay chúng tôi "ăn yên  yên" tht là quá mng!
  Tôi xin tm dng  đây, đ kết lucon s 13 là may mn cho tôi. 
  Khi lm nhm xem li cái tên đường mà nhà tôi đang  hin ti - thì ôi ! l quá dù không mun chút nào con s 13 vn theo tôi:

B-L-O-O-M-S-B-U-R-Y  W-A-Y = 13 CH
(Bloomsbury Way)
tốt nghiệp cử nhân KHOA HỌC XÃ HỘI tại đại học San Jose State University cũng vào mùa thu năm 2013 , cũng con số 13 đằng cuối !
  Hôm nay là ngày cui năm 2013 vài dòng chuyn phiếm hu vui bn đc, tuy phiếm mà li tht. Chuyn nhng con s 13 và cuc đi tôi . Đã qua cái tui "ngũ thp tri thiên mng" hơn 10 năm ri . Ngkết toán chuyn đi ,ngm nghĩ con s 13 không có gì hi tôi c , trái ltôi HÊN hay gp MAY cũng nh nó .
Thế thì tôi xin cám ơn con s MƯỜI BA.

Đinh trng Phúc
ngày cui năm 2013 

EDITION 28/9/2025

Saturday, September 27, 2025

NGÀY 17 /5/ 2023 VÀ CHÁU CÔ CÔ 100 NGÀY TUỔI-HỘI NGỘ VỚI CON CẬU B. , CHÁU RÔ BIẾT ĐI 2023



ÔNG EDIT NGÀY 27/9/2025 







 

LỊCH SỬ ĐỜI TÔI TRẦN THỊ TÚY HUỆ QUA HÌNH ẢNH

 

hình nhờ vào gia đình cậu Quận chuyển. Trần túy Huệ và Trần thiên Lâm hai chị em đang đứng và Trần bạch Yến mới sinh thời gian vào năm 1957

                                            Huệ và Lâm chụp với 2 con cậu Quận (1957)


HUỆ và LÂM  HÀNG ĐẦU (khoảng 1957) bé bồng tức là Dì Yến


khoảng 12 tuổi 1965 đứng với cô giúp việc 


16 TUỔI TẠI QUẢNG TRỊ


NĂM 1970 LỚP 11 TRƯỜNG TRUNG HỌC NGUYỄN HOÀNG (đi du lịch Lăng Tự Đức Huế 1970)


1973 tại trại Tỵ Nạn Hòa Khánh Đà Nẵng 


với cô Nguyễn Thanh Sử dạy cấp I  tại trại tỵ Nạn Hòa Khánh 1973 (trường Hiền Lương Nghĩa Thục)


bãi Biển Hòa Khánh Đà Nẵng 1973


Sau khi ăn tết Giáp Dần 1974 tại Trại Tỵ Nạn Chiến Tranh Hòa Khánh Đà Nẵng cả gia đình sửa soạn vào Bình Tuy (Động Đền) theo chương trình Khẩn Hoang Lập Ấp của Quốc Vụ Khanh VNCH Phan quan Đán cùng đông đảo đồng bào QT 


sau 2 năm học Sự Phạm tại Phan Thiết ra trường dạy cấp I đầu tiên tại xã Tân Thắng 1979-1980 (cùng đồng nghiệp cô Nhạn)

NĂM 1980 tại xã Tân Thắng huyện Hàm Tân tỉnh Thuận Hải (sau này là Bình tuy và sau nữa là H hàm tân Tỉnh Lâm Đồng)

hai vợ chồng tạm trú Trường Quê từ 1984 cho đến 1995 

HÌNH ẢNH 32 TUỔI SAU KHI CÓ 2 CON 1985













Saturday, September 13, 2025

tu bút: ĐỨA CHÁU VỢ CỦA MỘT NHÀ NHO


 Tựa đề viết theo câu chuyện thực từ cái tâm vô ơn bạc nghĩa cùng lòng dạ chật hẹp không bao giờ hào sảng của người đời. 
Tác giả viết khá lâu tình cờ tìm lại được.
Nhân vật trong truyện được nhà nho nuôi nấng học hành sau này là Sĩ Quan thiếu úy, rồi từ đó bị tù Cải Tạo nhưng nhờ đó được đi Mỹ vinh hoa phú quý con bầy cháu lũ thành đạt tất cả nhưng...

ĐHL


       cố ngoại nhà nho: Nguyễn Hữu Hiệt


   CỤ ngồi trầm tư trước kỷ trà ở căn giữa cũng đã lâu. Qua hai tuần trà rồi mà sao vẫn thấy cụ ngồi lâu hơn mọi sáng khác. Những cơn gió biển ngoài vịnh Nha trang bắt đầu thổi vào khi cái nắng trong thành phố đã lên cao.

  Nha trang- thành phố biển- xem chừng thơ mộng cho những lứa tuổi thanh niên yêu đời đầy sức sống. Riêng vợ chồng cụ tuổi đã quá cửu tuần thì chỉ nhớ cái thành phố ở tận ngoài trung - Quảng trị- một thành phố mà cụ ông lẫn cụ bà linh tính cho biết rằng vĩnh viễn không bao giờ trở lại !

  Cụ là một trong những nhà nho cuối cùng triều Nguyễn. Trí óc của cụ còn minh mẫn để nhớ cái năm cụ đổ tú tài cũng là khoa cuối cùng trong thời phong kiến.

một nhà nho xưa 


   Từ Quảng trị đến Nha trang, ngoài cái vốn nho học cụ còn biết bói toán hay bốc thuốc. Cụ tận dụng giúp đời chứ nó không làm ra tiền ra bạc trong cái thời phong kiến suy tàn. Cụ nhớ về kỷ niệm, hình ảnh một thành phố thân yêu thế mà giờ đây đã nằm trong quá khứ. Cụ nhớ con đường Gia Long cạnh bờ sông Thạch Hãn, cụ nhớ những nhà thuốc đông y dọc theo con đường chính Trần hưng Đạo, nhớ bạn cùng thời là cụ Thoàn nét chữ đẹp chẳng khác chi "rồng bay phượng múa"...

  Trí nhớ của cụ còn lan man về đâu đâu, tận cái thời son trẻ dưới huyện Triệu phong một thời cụ sống trong một gia trang, có ruộng vườn có tá điền, và vốn liếng ruộng vườn trâu bò bao nhiêu hai cụ cũng đầu tư cho những đứa con trai theo con đường tây học  trong thời Đại Pháp ; cái thời mà vua quan triều Nguyễn chỉ là những bóng mờ trong một xã hội đang theo Tây phương. Những mốt áo quần , lối ăn chơi thành thị, càng ngày càng làm cụ nhớ cái thời xa xưa hơn.

   Thời buổi chiến tranh nhà cụ không còn ở chốn ruộng nương mà thiên cư lên tỉnh thành sinh sống. Cụ bà tần tảo bán mua ở chợ QT, nuôi cụ ông sống cảnh 'thanh bần lạc đạo' có nghĩa là không giàu có hơn ai nhưng cũng đủ cho cụ ông làm thơ đọc sách , bốc thuốc cứu người.

   Cụ bà cũng có đứa cháu lên ở với bà. Cụ ông thuơng cụ bà nên thuơng luôn cháu vợ. Thành phố QT tuy nhỏ nhưng cũng đủ sinh sống để cụ bà bảo bọc cháu mình học hành đến nơi đến chốn , còn hơn ở chốn nhà quê biết bao giờ tiến thân cho được.

         Gần bên cụ Ông, đứa cháu bên vợ cũng lây được cái tính trầm lặng của bậc lão nho, ăn nói chừng mực , gần sách thánh hiền, dĩ nhiên là 'lõm bõm' vì thời đại đã sang trang.Thằng cháu ỏ gần bà o cũng lây luôn tính chịu khó của bà nên việc gì cũng làm cho kỳ được không càu nhàu rên rỉ. Đứa cháu hai cụ kể ra thật tốt số, cũng lên Đà Lạt ở với con trai cụ đang có sự nghiệp trên THành phố Hoa Đào từ lâu. Nhờ ngang vai vế với con trai cụ ở đây nên cả nhà con trai Cụ coi như ông chú , mấy năm trời "cơm dâng nước rót" cho cháu Cụ là người sinh viên tiếp con đường đại học trên này.

   Đó là kỷ niệm cho cụ ông khi cả nhà đã vì thời thế chiến tranh chạy vô tận xứ Nha trang. Còn đứa cháu vợ nhờ có nơi nương tựa để ăn học tuy sau này nhập ngũ theo đường chinh chiến nhưng cũng" có quan có chức" chứ không phải "lính trơn ". Vô tận Nha Trang , cụ ông thuơng vợ vì biết cụ bà nhớ đứa cháu trai hay cận kề, chiến tranh phiêu bạt, không biết giờ này phiêu dạt nơi đâu ?

  Rồi thời thế lại đổi thay - thay đổi, biết bao nhiêu lần ! thiên hạ lại đổ xô nhau lìa xa xứ sở. Cuộc sống càng lúc càng khó khăn , cụ căn cốt nhà Nho khi nào lấy cái đạo thanh bần mà sống : cụ vẫn thản nhiên coi con tạo xoay vần mà nhìn cuộc thế.

  Tuổi hạc càng lúc càng cao , sáng nay là lúc cụ ngồi cụ nhớ cụ bà người đã bỏ cụ mà quy tiên trước cụ. Cụ tuy trầm tư vậy nhưng bụng nhớ cụ bà quay quắt , cụ nhớ về những ngày tháng cụ bà tần tảo nuôi chồng , khéo léo chắt chiu từng đồng từng cắc để lo cho từng bữa ăn cho cụ ông. Cái đạo tòng phu của người phụ nữ VN xa xưa đúng là những gì trong mẫu người của cụ bà là đây là những gì trong suy tư của cụ ông sáng nay trước bình trà buổi sáng…

  ***


      Tuy hoàn cảnh cụ từng sống trong cảnh thanh bần nhưng đám tang cụ coi vậy mà lớn lắm tại thành phố Nha Trang vào thời này. Các vị chức sắc cho đến các nhà thơ văn lão thành đều tới viếng cụ. Cụ mất lúc sắp thọ đúng một trăm năm-bách niên giai lão - biết bao nhiêu di bút của một nhà nho còn đầy ắp trong cái rương cũ kỷ . Còn lạ một điều ! tuy cụ ông quy tiên rồi mà thơ văn đối họa vẫn còn được gũi tới địa chỉ nhà cụ. Ai cũng biết rằng cụ là nhà nho cuối cùng của triều Nguyễn , khi cụ mãn phần ai cũng ngầm hiểu đây mới chính thức cái thời điểm cáo chung nền Nho học VN. Cụ là bằng chứng bằng xương bằng thịt cho cái thời điểm cuói cùng đó. Cái lư to trước nhà khi nào cũng đầy huơng , người trong nhà phải thay nhau lấy bớt đi vì sợ cháy. Chỉ có trong nhà mới hiểu sâu sắc nỗi buồn thầm lặng của cụ ông những ngày cuối cùng không thấy mặt đứa con trai đang ở tận trời xa vì thời thế. Dĩ nhiên trong nỗi nhớ đó có cả hình ảnh đứa cháu vợ từng sống gần hai cụ bao năm .

   Gần hai mươi năm sau, thời thế thay đổi khá nhiều. Những con người rời xa xứ sở tưởng không bao giờ về nay họ đã lần lượt về thăm quê huơng bản quán. Các phi trường nay khá rộn ràng; nhất là phi trường trong nam tức là phi trường Tân sơn Nhất, Việt Kiều trở về thăm quê càng lúc càng đông. Thời gian này trong nước thiên hạ đã bớt khổ cũng là lúc người ta thực hiện cái chuyện "đền ơn đáp nghĩa". Biết bao tiền bạc thay lời nói , chuyển tải tình thuơng cho ai đã cưu mang đùm bọc cho những kẻ ra đi.

    Thế mà lạ đứa cháu mà hai cụ chắt chiu bảo bọc năm xưa nay "áo gấm về làng" chẳng một nén huơng về thăm hai cụ ! Bao chuyến xe ngang qua thành phố kia nhưng đứa cháu chẳng màng.  Bao ân nghĩa, bao tình thuơng trong ngày tháng cũ nay đã phai tàn, thay vào đó là những cuộc vui chơi . Bao lăng tẩm đền miếu dù xa xôi cách trở đứa cháu kia chẳng lo gì chuyện tốn tiền hao bạc. Ăn nên làm ra - con cái thành tài - nhà cao cửa rộng , bao tự đắc của đứa cháu nay nhiều tiền lắm của nhưng lòng hiếu để , nợ ân tình thì "teo tóp" như chiếc lá khô !

  Con vật còn biết ơn chủ, gặp người nuôi nấng, nó còn ngúc ngoắc đuôi quấn quít. Chua chát thay mang tiếng con người lại có học nhưng ân đền nghĩa trả thì bạc trắng như vôi. Có khi họ còn lấy ân làm oán hay cố quên hết mọi thứ xa xưa cho đúng với cái bản tánh ích kỷ vong ân riêng lạ của mình? 

  Trên đồi cao xứ Mỹ, khi những chai sâm banh nổ giòn lần lượt ăn mừng dinh thự, khoe khoang những căn nhà mới "trên đồi", thuộc loại đắt tiền dành cho giới giàu có.  Kèm theo những tiếng a dua thán phục những sự "đầu tư khôn ngoan"  và cũng là "cái tài cái mẹo luồn lách, trốn tránh" sự thật làm ăn trong một quê huơng mới,   một nơi từng dang tay đón tiếp mình. Đứa cháu và gia đình hả hê thỏa mãn nhà mới- villa mới hay những khi xênh xang du lịch “áo gấm về làng “,  về  trong lòng quê hương - trong những chuyến xe  bóng loáng tới thăm những danh lam thắng cảnh, những thành phố xa xôi tận ngoài bắc.  Chua xót thay, bên mộ phần hiu quạnh của hai cụ không  một nén nhang tưởng niệm!

  Ngọn gió biển Nha Trang vẫn nhẹ nhàng thổi, vẫn trầm lặng như tâm tư cụ nhà nho người hay suy nghĩ chuyện đời, coi đó là chuyện thuờng tình của cuộc đời ô trọc , Đó là cái lý cho một nhà Nho cuối cùng của thế kỷ hai mươi nước mình sống an nhàn, cam cảnh THANH BẦN LẠC ĐẠO đó thôi.

 Chắc chắn rằng khi chiếc xe du lịch chạy qua ngã ba Diên Khánh đứa cháu kia bất giác quay về hướng núi- phía trái, như cố tránh nhìn về phía tay mặt,  hướng biển Nha trang có hai mộ phần ông bà Cụ.  Đứa cháu cố quên những  kỷ niệm, những ngày chiến tranh túng khó, những tình thương do quan niệm "máu loãng còn hơn nước lạnh". Đứa cháu đó đang  ngoảnh mặt làm ngơ từ cái bụng nhỏ nhen, cái lòng e ngại, chuyện phiền toái  "vì phải đáp đền ân nghĩa" đó chăng?

  Chua chát thay cái sự đời!

ĐHL 
tu bút 13/9/2025 San Jose


QUA NHÀ CHÁU NỘI ĐÀO KHOAI MÔN

 13/9/2025




30 NĂM QUA MỸ  2/8/1995--2/8/2025








NGÀY ĐÓ NAY ĐÃ LÀ NGÀY XƯA

 Hình ảnh nhiều người thân nay đã thực sự nằm vào vũng dĩ vãng. Tôi cảm nhận ra bao hiu quạnh cùng sâu lắng trong lòng khi về lại thôn x...