TÔI MƠ XÓM PHƯỢNG ĐỘNG ĐỀN

tại Hàm Tân thập niên 1980s -chiều chiều ba tôi ra ngồi hướng
vê cố hương xa vời vợi

HỒI KÝ
(FATHER'S DAY    tưởng niệm về BA toi )

 ba toi 1940   

  Cơn mưa giông vùa dứt để lại một lớp không khí mát rượi trong lành khắp xóm. Ba tôi ngồi yên lặng trên cái giường ọp ẹp dưới mái tranh của căn phòng lồi đằng trước nhà; ngưởi cứ mãi nhìn qua khung cửa sổ khoét vội qua lớp lá buông vàng úa , cũ nát . Trong không khí ẩm thấp sau cơn mưa dưới mái nhà tranh nhỏ bé, căn nhà tranh thấp lè-tè rên rỉ, kẻo-kẹt, lắc mình theo từng cơn gió giật. Cứ mỗi trận giông trời lại kèm theo loại gió mạnh ở vùng biển Hàm Tân này .

“Hết rồi “ , ba tôi nhẹ nhõm người. Cứ mỗi lần mưa to gió lớn là ngưởi phập phồng lo sợ cho số phận mái tranh nghèo nơi trú ngụ duy nhất cho cả gia đình. Nhưng cuối cùng mọi chuyện cũng yên.

Xuyên qua khung cửa sổ khoét vội ba tôi lặng yên ngắm cây phượng con người kiếm đâu dưới La GI nhân ông đi có công chuyện. Cây phượng con coi bộ cũng hạp thứ đất ở cái xóm cát Động Đền này một thứ đất đen pha cát nên cây phượng lớn thật nhanh. Mới năm ngoái giờ thế mà nó đã vươn lên ngót nghét gần hai mét rồi. Còn một thứ ba tôi hay để tâm tới là “chú gà gô” nữa . Chiều chiều ông hay giấu mẹ tôi , lén lấy vài nắm bắp khô một loại lương thực ‘cao cấp’ vào thời buổi này ‘ưu tiên’ cho chú gà gô -‘ cục cưng ‘ người . Chú gà ‘gô” cứ được cho ăn nên hay lẩn quẩn dưới gốc phượng này không chịu đi xa .

Chú gà này sau cơn mưa giờ lại đang bận bịu kiếm mồi, mấy con mối bay ra từ mấy bộng chúng . Những con mối thấm nước mưa rả cánh biến thành thứ mồi ngon cho chú gà cưng của ba tôi. Những lúc khác thì chú gà ta cứ đeo theo chân ba tôi chẳng rời . Hơi tức cười tôi nhớ cảnh ba tôi che che nắm bắp sau lưng đi vội sau vườn -"bập bập"- ông kêu chú gà gô về rồi ông thường cho mấy hạt bắp ngon lành.Giờ đây ngoài vườn còn vài vạt nắng như còn vương vấn một buổi chiều tàn làm lộ rõ màu xanh lục nõn nà mấy nhánh phuợng non nớt mới đâm chồi nảy lá. Ba tôi vẫn ngồi yên đó, bất động trong vùng sáng lờ mờ của cái “chái” nhà chật hẹp kia.

ngay xua bến nước quê Truồi

 

Ba tôi cứ ngắm mãi cây phượng . Hình như người đang nhớ về quê hương . Quê nội tôi, Truối, xứ Huế có thôn Xuân Lai của những chu`m dâu ngọt lịm . Ba tôi nhớ về một Bến sông ngó qua bên tê là chợ Lôc Điền. Ngày xưa , cái chợ đó Mệ tôi ngày ngày hai bận qua lạị tần tảo nuôi con và chồng . Che phủ cái miếu trong thôn là những tàn cây rộng bế thế từ cây phượng vĩ mà ông tôi đã trồng xưa kia . Ông tôi trồng hai cây phượng vĩ trong thôn để ghi nhớ 2 đưá con trai tức là ba tôi và chú tôi. ( Giờ chú tôi đang ở ngoài quê lo hương khói cho ngôi nhà Từ Đường dòng họ Đinh mới xây lên ngoài đó 2008.)

Tuổi già xế bóng nhớ nhung vế quá khứ thân yêu xa thẳm, ba tôi nảy sinh ý nghĩ rằng bắt chước Nội tôi trống cây phượng vĩ này sau vườn. Người muốn lưu dấu cho con cháu sau này, một kỷ niệm tuy đơn sơ nhưng nhiều ý nghĩa vì có lần người tâm sự :
- “Phượng vĩ là giông cây lưu niên dạng cổ thụ có sức sống dẻo dai cùng thế kỷ.”

Trồng cây phượng vĩ, tôi biết ba tôi đang nhớ về quê hương một nỗi nhớ thương da diết sâu thẳm trong tâm hồn. Với linh cảm nào đó của một người tuổi già xế bóng, qua cây phượng vĩ sau vườn là một khoảnh quê hương thu nhỏ cho Người trong những phút chạnh lòng lưu xứ. Xuyên qua khung cửa, ngoài kia cây phượng đó cũng là Truồi, là xuân Lai, là Huế là cả một khung trời kỷ niệm của ba tôi thời trẻ dại . Và cũng như cái linh tính báo cho ba tôi biết rằng người sẽ không còn cơ hội trở về quê hương thêm một lần nào nữa cả !

chiều chiều ba tôi ra ngồi hướng
vê cố hương xa vời vợi

    Có con chim sâu nào đó ngoài kia nghiêng đầu chăm chỉ săm soi cố tìm vài con sâu trên là phượng . Con chim kia thỉnh thoảng kêu vài tiếng chiêm chiếp rời rạc . những giọt mưa còn sót lại ở phấn chót của nhánh là lấp lành trong những tia nắng cuối cùng của một ngày dài buồn tẻ nơi vùng kinh tế mới Động Đền.

Ba tôi chợt hung hắng ho. Chứng đàm kinh niên trong người thỉnh thoảng làm giọng ba tôi khao khao như khan cổ. Sau những cơn mưa , độ ẩm không khí tăng làm ba tôi lên đàm nhiều hơn.

Ba tôi mong ước sao cho cây phượng vĩ này lớn mau hơn nữa. Mà cây phượng này thực sự lớn mau thật; theo đà này chỉ một hay quá lắm là hai năm nữa thôi ba tôi sẽ có dịp chiêm ngường mấy cành bông phượng đỏ thắm vào dịp hè về cho thỏa lòng mong đợi. Máu ‘ máu con tim’ như trong bản nhạc nào đó ngày xưa không lạ gì cho người dân xứ Huế . Nhưng sắc đỏ hoa phượng xem chừng hiếm hoi ở xứ Động đền xóm tôi. Và vì thế, niềm hi vọng , ước ao , cùng trí tưởng tượng hoà lẫn trong niềm nhớ nhung quê hương chất ngất sẽ kết tinh lại thành niềmi sung sướng và hãnh diện vô biên cho ba tôi chỉ bằng sắc thắm phượng hồng .

Mẹ tôi giờ đang bận bịu với gánh hàng chạy hai buổi chợ . Ngày ngày hai buổi , chợ Sáng và chợ Hôm, mạ tôi là “trụ cột “ kiếm ‘mắm muối’ cho gia đình . Một làt nữa đây ba tôi sẽ rời giưòng, rời cái giang sơn nhỏ bé này . Rồi người sẽ ‘ bào’ mỏng mớ khoai làm nồi cháo khoai cùng với mớ cá mạ tôi ‘um’ sẵn .Bữa cháo khoai này chính là bữa ăn tối của cả gia đình tôi nơi vùng đất rẫy , cận sơn cận hải .

Thật tội cho ba tôi , người chưa được dịp ngắm nhìn sắc thắm phượng hồng nở rộ lần đầu thì đã xuôi tay về miền thiên cổ . Ba tôi đã ra đi với tuổi già xế bóng bên cái nghèo lận đận cháo sáng khoai chiều cùng cây phượng sắp sửa ra hoa .

Mười mấy năm qua , mỗi dịp hè về cây phượng vĩ của ba tôi trong xóm càng lúc càng sum xuê sắc thắm. Xóm làng đi qua nhà tôi ai cũng đều trầm trồ khen cây phượng vĩ . Tôi mường tượng trong cõi hư vô nào đó, ba tôi cũng đang ngắm nhìn sằc thằm phượng hồng và người cũng sung sương mãn nguyện khi cảm nhận được bà con lối xóm ngợi khen.

Thời gian sẽ trôi về miền quá khứ,lặng lẽ êm đềm như giòng sông Truồi năm tháng lững lờ xuyên qua cái thôn nhỏ bé có tên là Xuân lai . Truối - quê nội tôi - nơi có những chùm dâu ngọt lịm và mấy cái bánh bột lọc gói ngon nhớ đời.

Nơi đây, quê người - Động Đền có cây phượng nhà tôi đang ra hoa kết trái. Hạt khô từ cây phuợng Ba tôi rơi rụng làm phượng con mọc rai dưới gốc thật nhiều .

Ba vợ tôi ở cùng xóm cũng đem mấy cây phượng con về trồng. Giờ những cây phượng bên nhà vợ tôi cũng lớn nhanh như thổi vì cũng chung một thứ đất pha cát .

Tôi chợt nghĩ rằng, khi ba vợ tôi một mình lặng ngắm những nhành phượng đỏ thắm mới lên trước sân nhà , ông sẽ nhờ đến hình ảnh ba tôi , một người bạn và cũng là tình thông nghị đã kết nên duyên hai vợ chồng tôi . Rối ông ngoại của mấy con tôi sẽ nhớ về kỷ niệm xưa từng chén nước ‘hạt chè’ (một thứ tạm thế cho trà vì không đủ tiền mua nỗi vào thời đó). Ông chợt buồn vì ba tôi ra đi sớm quá , mười mấy năm rồi mà , sao mau ghê !

GỐc phượng già cũng là kỷ niệm của ba tôi để lại cõi trần phượng con của nó năm nay 2012 giờ đã lan khắp xóm Cam Bình

hàng xóm đang đem phượng con từ nhà Ba tôi trồng khắp và phượng con này lại bắt đầu ra bông (nhà chú Hùng đối diện nhà Ba mạ tôi )

những cây phượng vĩ rõ ràng đúng với mong ước của tôi cho đến năm này 2012 nó đã lan ra khắp xóm. Tàng phượng vĩ đỏ ối đang che bóng trứơc chợ CAM BÌNH      (hình chau' trần thiên Khải 2012)



TÔI MƠ XÓM PHƯỢNG ĐỘNG ĐỀN

Tôi lại nảy sinh ra một niềm ao ước: tôi ước gì xóm tôi ai cũng lấy giống phượng con từ cây nhà tôi đem về trồng lên khắp nơi. Như thế cứ độ hè về Động Đền sẽ rực rở hẳn lên một màu hoa phượng. Biết đâu nay mai xóm tôi lại được thiên hạ thương yêu mà đặt cho cái tên là XÓM PHƯỢNG không chừng ./.


Tb: ai đi qua cầu Truồi ngó về phía hữu ngạn mùa hè sẽ thấy tàng phượng vĩ đỏ ối ngang bến đò Xuân Lai, sau ngày ba tôi mất giờ 2 cây chỉ còn 1

Sau nhũng trận lụt , cây phượng còn lại bên sông Truồi cũng chết theo . Một thời gian sau chú tôi cũng qua đời (năm 2008)

RIÊNG MỘT "GÓC VƯỜN"

   Lặng lẽ tôi một mình ngồi vườn sau (lại chuyện vừơn sau) ngắm những đám mây bay thênh thang về phương trời vô định. Những đám mây trắng báo hiệu mùa hè đầy nắng ấm tới THUNG LŨNG HOA VÀNG. Trời chung nhưng dưới khung trời tự do này những khoảnh đất thì RIÊNG. Sao mà không riêng cho được vì bên cái vách gỗ ngăn chia nhà hàng xóm đó là cái vườn sau của hai bác lớn tuổi cũng là đồng hưong là người VN cả. Vườn sau của hai bác khác hẳn vườn sau của tôi, nó quá bề thế. Một hòn non bộ có nước róc rách , có vài tượng phật lớn cùng nhỏ. Nào những giò lan và chậu lan có mái che đàng hoàng. Đáng kể là những lùm cam quả vàng xum xuê trái; còn phải kể đến mấy góc ổi trái chín lủ khủ trên cành . Nghe đâu hồi thời cụ Ngô bác trai cũng làm gì lớn lắm đến chức bộ trưởng lận. Hai bác qua Pháp hơn nửa thế kỷ trước , sau này qua Mỹ và con cái đều có nhà riêng chia nhau hàng ngày qua thăm. Tuổi đời chồng chất lên quá 90 giờ hàng ngày bác phải có 2 người từ trên bộ an sinh xã hội về chăm sóc cạnh bên. Thế là cái vườn tuy hàng tuần có người thợ cắt cỏ VN tới chăm nhưng cái vừon sau của hai bác từ ngày sức khỏe giảm đi không còn ai ngắm. Rồi số phận những trái cây kia rơi rụng la liệt chỉ mất công "đổ rác ". 

Trở lại khoảnh vườn nho nhỏ của tôi, mấy năm nay nó vẫn là nó, vẫn là những gì bình dị đời thường. Khóm rau, bông cải , tôi tự bày ra cái thú "THU HOẠCH" giúp làm "món ăn tinh thần ". Mấy trái ớt vừa cay vừa thơm , bạn bè lại thăm ai cũng thích , xin về vài trái ăn chơi vì lâu nay họ thiếu thì vô siêu thị là xong, làm gì có thứ vườn tôi ! Bô bô bên tô bún bò nấu kiểu Quảng trị vừa ăn trái ớt cay thơm khoe rằng giống mùi ớt 'CHÌA Vôi' ngay` xưa  . 

Bên nhà chắc có bạn sẽ bật cười cho cái thú "ngồ ngộ " của tôi; nhưng xét cho cùng hơn mười năm nay nhờ mảnh vườn nho nhỏ này tôi nghiệm ra rằng: "BIẾT ĐỦ LÀ ĐỦ", hay tôi nhớ ai đó nói rằng "NẾU KHÔNG CÓ ĐƯỢC CÁI MÌNH MUỐN THÌ HÃY THỎA MÃN VỚI CÁI MÌNH ĐANG CÓ' --thê thôi. Tôi biết chứ, bên nhà có những ĐẠI GIA mảnh vườn tiêu khiển của họ lên đến "bạc TỶ" nhưng chắc gì lòng họ còn thanh thản để thấy được cái đẹp tạo nên từ cái đắt giá "khác người" hay rối bời vì chuyện tiền nong của cải? !

Khoảnh vườn nhỏ nhỏ đơn thuần của tôi, chẳng phiền lụy ai chẳng tốn kém gì. Tự do- yên tĩnh- ngày đêm có những con chim bé nhỏ đến làm bạn. Những chú Mockingbird nhỏ xíu , đừong bay thẳng đứng hay bay ngang đến mức ngoạn mục; đàn se- sẻ giống bên nhà; những chú chim đất siêng năng tròn trĩnh; những đàn chim sâu Mỹ nhỏ bằng viên bi; Tôi phải kể thêm rằng mấy con bướm và những chú ong hiếm khi đảo qua vườn nhà. ít khi tôi  thấy được  những con bướm màu sặc sở như ngày còn bé dưới khung trời QT. 

Cái ghế bành có nệm lâu nay không biết vứt nó đi đâu tôi đem nó ra vườn sau, rồi tôi thư thả dựa lưng ngắm mây trời bảng lảng; vài chú diều thong thả lượn vòng. Phải nói đến đây là giang san của những bầy quạ đen , đôi lúc chúng cũng vụt lên "nghênh chiến" với mấy con diều kia.  Những con diều chậm chạp không đủ sức đương cự vội bay đi xa trả lại "giang san " cho bầy quạ.
Góc vườn của tôi là thế đó; sắc vàng bông cải cứ mùa này vẫn rung rinh trong ánh nắng rực rỡ đón hè về. Tiếng chim líu lo hàng ngày là điệu nhạc thanh bình không mất tiền mua, cái dung dị đời thường cho riêng tôi trong một góc vườn.

Đinh hoa Lư 22/4/12

KHOA HOC: E =mc^2 ĐẾN TỪ ĐÂU?

E =mc^2 ĐẾN TỪ ĐÂU?

 Where Does E = mc2 Come From?

[mến tặng Trạch An-Trần h Hội]
DHL



E =mc^2 ĐẾN TỪ ĐÂU?

Công thức nổi tiếng nhất của khoa học hiện nay chắc không ai phủ nhận đó là công thức diễn tả sự tương quan giữa năng lượng và khối lượng (E & m). Nhưng sự tương quan như thế nó có tác dụng ra sao với thuyết Tương Đôi?  Thuyết Tương Đối phát xuất từ nhận thức khi quan sát một sự vật-khi mà chúng ta biết ra rằng có 2 cách đo lường về thời gian:
- một là cách đo tính từ người quan sát nó
-và cách kia là tính từ vật bị quan sát.
 theo lý thuyết cơ học của Newton, hai thời lượng này luôn bằng nhau, nhưng chứng nghiệm cho chúng ta biết rằng KHÔNG HOÀN TOÀN như vậy. "dòng thời gian" không phải là tuyệt đối- mọi thứ không phải trải nghiệm giống y nhau.

Trong lý thuyết cơ học Newton lượng bất biến này gồm gồm chiều dài của vật thể  như đã dẫn, va` sự vật đó tồn tại bao lâu. Trong thuyết tương đối chiều dài của vật thể và thời gian nêu trên không phải là bất biến. Tuy nhiên cái gì gọi là bất biến cho một "biến cố" trong thời gian- vũ tru. Một "biến cố" quan sát từ một hệ thống các nguyên lý cá biệt cùng với một thứ đồng hồ cá biệt nó được miêu tả như là "một dạng hạt di chuyển từ vị trí này sang vị trí khác rất nhiều lần"

Nhưng chuyện này ăn nhập ra sao với E=MC^2 ? Hẳn bạn phải ngạc nhiên rằng công thức này chưa hẳn là căn cơ giữa khối lượng và vận tốc ánh sáng mà công thức đầy đủ còn liên quan đến xung lượng (momentum) nữa. Công thức E=MC2 dùng trong hệ thống các nguyên lý  cá biệt khi xung lượng bằng không. Nhưng những người quan sát trong hệ thống khác lại nhin có xung lượng.

Trong cơ học Newton xung lượng và năng lượng đều được công nhận nhưng hai thứ có tính chất vật lý khác nhau. Hai thứ này đều dùng chúng vào thuyết tương đối. Định nghĩa tổng quát nhất về năng lượng và xung lượng như sau: xung lượng hiện hữu khi khong gian là NHẤT THỂ : khi mà vị trí của ngừơi quan sát không thành vấn đề . Năng lượng cũng thế nó cũng có thể bảo tồn khi thời gian là NHẤT THỂ - có nghĩa nguyên thủy thời gian không thành vấn đề.

Thế thì, trong thuyết tương đối, khong gian cùng thời gian pha lẫn với nhau thành hệ "thời gian- không gian ", năng lượng biến thành một vector của hệ thống quy chiếu 4 chiều. Chiều dài của vec tơ này là bất biến- mọi chứng nghiệm đều đồng ý vậy- như thế chúng ta lại nhận ra nó sẽ cho một lý tính rất thú vị. Đó là khối lượng của các hạt di chuyển. Khối lượng là số đo diễn tả tính cách dễ dàng ra làm sao cho sự thay đổi vận tốc của hạt vật chất,làm cho nó di chuyển nhanh hơn hay chậm hẳn lại hay thay đổi hướng đi của chúng. Mọi chứng nghiệm đều công nhận thế.


HẰNG SỐ C LÀ GÌ TRONG E = MC^2




Có nhiều lý do lịch sử, hoàn cảnh chính xác nhất trong  thuyết tương đối liên quan đến không gian và thời gian. Mét cho không gian và giây cho thời gian. Hằng số là vận tốc ánh sáng c. Nếu chúng ta cho hằng số c trở thành 1 thì bao thông số khác trong công thức trên của thuyết tương đối sẽ đơn giản hơn cho chúng ta. và công thức E trở thành m môt hình thức khôn khéo để đo khoảng cách trong vũ trụ khi lấy tốc độ ánh sáng làm đơn vị chuẩn .
như thế khi c là hằng số 1 thì chúng ta có thể cho rằng khối lượng trở thành chiều dài tổng hợp của 2 vector :XUNG LƯỢNG (momentum) và năng lượng. Nhung công thức này ngang đây cho ý nghĩa gì?

 XUNG LƯỢNG (momentum) bằng khối lượng nhân với vận tốc của vật đó. XUNG LƯỢNG  có cùng chiều với vận tốc.  Mọi động tử đều có XUNG LƯỢNG, ví dụ chiếc xe đạp 50 kg chạy với vận tốc 10m/ giây về hướng tây -west - thì XUNG LƯỢNG của nó là 50 x 10= 500kg-m/giây -- west

   Như đã nói, energy và momentum (XUNG LƯỢNG) là hai đại lượng không thay đổi. Khối lượng thì không vậy. Ví dụ, trong phân rã phóng xạ các nguyên tố nặng như Uranium hay Plutonium, chúng liên tu bẩt tận phân rả thành các nguyên tố nhẹ hơn. Như chúng ta thấy trong phản ứng tổng hợp hạt nhân (fusion), trong phản ứng của các vì sao, trong bom H, các nguyên tử H tổng hợp nhau thành Helium và khối lượng các nguyên tử hình thành tổng cộng lại nhẹ hơn các nguyên tử H nguyên sơ hình thành ra nó. Vì sao vậy? vi một số electron và positron (anti-electron) đã kết hợp với nhau tạo thành ÁNH SÁNG trong phản ứng.

Hãy quên khối lượng (mass) vì nó có thể biến mất !

Công thức của Eisntein cho rằng khối lượng mass về thuật ngữ chỉ là két hợp giữa năng lượng và xung năng- là chiều dài của vector chỉ nó trong tọa trục 4 chiều( E,m,p,t: năng,khối, xung ,thời) trong hệ thống này khi momentum p bằng zero thì khối lượng m đơn giản là năng lượng bên trong mà hạt này đang có, hay là thế năng của nó (potential energy)

Thí dụ khi ta kéo quả lắc đồng hồ ra khỏi vị trí cân bằng của nó, chúng ta đã cho nó một thế năng (potential ẻnergy) nếu chúng ta buông nó ra thì tự nó đã cho một động năng (kinetic ẻnergy) rồi. Tương tự như thế, khi các lực hạt nhân không giữ được các nguyên tử ở nguyên trạng, thì thế năng của các chúng cũng biến thành động năng vậy.

Một hạt (sub atomic particle, hay particle) đều mang một  NăNG  LƯỢNG và XUNG LƯỢNG- chúng  có thể hoặc không biến thân thành QUANG Tử ( photon) hay các dạng hạt khác. Vì khối lượng tự nó không bảo toàn được, nên hạt cũng tương tự vậy thôi-  Sau này sẽ mang một khối lượng khác hay hoàn toàn triệt tiêu (bằng 0). Nhưng năng lượng và xung lượng  ban sơ sẽ là xung lượng và năng lượng cho tổng hợp các hạt sinh ra sau này. Có nghĩa là xung lượng và năng lượng ban đầu không mất đi mà chúng là hiện thân cho tất cả năng và xung lượng nhỏ hơn của các hạt sinh thành.

 Thí dụ, năng lượng và xung lượng của ánh sáng có liên quan đến tần số (frequency) và độ dài sóng (wave length). Các quang tử (photon) sinh ra khi các âm điện tử bắn vào các hạt kháng âm tử (positron) (các hạt hạ phân tử này có điện tích dương và bằng mass của electron). Hai hạt này tiêu diệt lẫn nhau (annihilated), phát sinh ra các quang tử photon có độ dài sóng là biến thân của năng lượng và xung năng của hai hạt electron và positron sinh ra nó. Vì ră`ng khối lượng của electron và positron này tượng trưng cho một năng lương lớn lao thì các photon quang tử này đích thực là tia gamma (gammar rays).điện từ quang phổ

[ tia gamma có độ dài sóng cực ngắn 10^-12 mét có nghĩa là 1 mét chia cho 1 000 000 000 000( 1 ngàn tỷ lần)
vì công thức của vận tốc ánh sáng C = tần số x độ dài sóng
nên tần số f của tia gamma là f = C/x = 3 x 10^8/10^-20 = 3x 10^20 Hz

chúng ta thấy tần số f của tia gamma lên đến 30 nhân với 20 con số 0 sau nó nên tia nầy chu du trong vũ trụ và tia đáng sợ trong vu phản ứng hạt nhân
tấm chì dày có thể ngăn tia gamma , bởi vậy trong phòng quang tuyến các y sĩ ở phòng kín còn chúng ta chụp quang tuyến nhiều thì có hại không có lợi và phương pháp xạ trị Radiotherapy trong ung thư cũng có hại    ---DHL ]

   Tương tự như thế trong phản ứng tổng hợp hạt nhân (fusion) hay phóng xạ (radioactivity)  mất mát khối lượng sẽ hiện thân cho dạng khác của năng lượng- energy và xung năng- momentum . Đó là lý do chúng ta thấy các phản ứng phát sáng và nổ. Sự nổ (explosion) ý nghĩa đơn giản là quá trình thành lập các dạng hạt mới có nhiều xung năng. Thế năng tiềm ẩn của nó trong khối lượng giờ có dịp tung ra ngoài...
trich dich tu source:

http://news.softpedia.com/news/Where-Does-E-mc2-Come-From-39063.shtml

DHL 7/4/2012

MƯỜI SÁU NĂM QUA MỸ

cậu mợ Võ Bình  đón chúng tôi tại phi trường San Francisco trưa 2 tháng 8 năm 1995 (bé Miu 11 tháng mẹ bồng )

************************************************************************************************** 
Ôi…
Cố hương xa nửa địa cầu
Nghìn trùng kỷ niệm vẫn theo nhau
Đêm nay ta đốt sầu lưu lạc
Trong khói men nồng hạnh phúc xưa
[(LAM PHƯƠNG ]

Hôm nay ngày hai tháng 8, 2011- thấp thoáng mới đó mà đã mười sáu năm chẵn gia đình tôi giã từ VN đi định cư xứ Mỹ . Dòng thời gian dù muốn dù không nó vẫn trôi vùn vụt không chờ đợi một ai.

Ngày ra đi đó vẫn ghi đậm trong tâm khảm tôi hình ảnh người thân- nội ngoại- cùng những người đưa tiễn khác đứng chật ních ngoài cửa kiếng lớn ngó vào bên trong khu vực 'CÁCH LY', một từ thật mới lạ với tôi hồi đó. Gia đình tôi tay bồng tay bế, vội vả bước theo đoàn ngừơi HO tỵ nạn vì sợ lạc nhau. . Hai vợ chồng cùng bầy con không còn một giây phút chia tay, không dám kéo dài thời gian ngoái lui nhìn lại bà con mà ghi những hình ảnh cuối cùng trước khi dứt lìa quê hương cùng thân nhân bè bạn.

Những túi nylon trong vắt lại rộng thùng thình nhìn rõ mọi thứ bên trong, họ cấp phát cho từng người để đựng khẩu phần ăn khô cùng 1 lon nước Coke sản xuất tại Sài gòn. Những thứ này, IOM- tức là Cơ Quan Di Dân Quốc Tế (INTERNATIONAL ORGANIZATION FOR MIGRANT)- đã trả tiền cho chúng tôi cùng với vé máy bay nữa. Những ánh mắt dò xét họ cố gặng hỏi nhỏ chúng tôi xem có 'quà cáp' gì kẹp trong giấy tờ không trước khi được 'giải thoát'?

Suốt hành trình bay biết bao nhiêu bâng khuâng lo lắng của hai vợ chồng tới xứ lạ quê người. Út Miu vẫn rúc người vào vú mẹ, Cu Ty thì hỏi mẹ "răng lâu rứa chưa về đến nhà"?, mấy anh chị nó thì ra chiều thích ý vì lần đầu tiên trong đời chúng mới có có một chuyến viễn hành trên chiếc máy bay khổng lồ. Những giờ bay dài dăng dẳng, những bữa ăn trên máy bay- 2 vợ chồng không nuốt nỗi vì lo lắng trong lòng. Ngoại trừ lủ con, chúng thích lắm - cái gì cũng lạ- cái gì cũng ngon. Mấy đứa con chúng tôi sinh ra trên nương khoai rẫy sắn và cát trắng mịt mùng thì làm sao chúng không thích được.

Phi cơ VN sẽ đổi máy bay của hảng United Airlines của Mỹ tại phi trường Gimpo-Seoul, Đại hàn. Ra khỏi chiếc máy bay Boeing 767- loại mới- của Air Vietnam, xe buýt Hàn quốc đưa chúng tôi một đoạn ngắn chạy nắp theo phi trường tới khu đợi của phi cảng. Bươn bả theo đoàn HO,  cu Ty con trai thứ ba vuột khỏi tay tôi hồi nào không hay - ngang cầu thang lên tôi mới hốt hoảng chạy lui tìm nó. Thật hú hồn! tôi thấy nó vẫn đứng yên một chỗ không kêu khóc gì - nó như đợi ba nó đi đâu thôi chứ không có ý niệm lạc . Từ chuyện suýt lạc đứa trai thứ ba này tôi rất 'dị ứng' những túi ny- lon tay đùm tay xách,làm vướng tay vì tiếc của nên mới suýt lạc con.

Tại phi cảng Seoul, IOM cũng phát 7 phần ăn cho cả nhà chúng tôi trong 6 tiếng đợi đổi tàu bay. Nhưng vì không hạp mùi vị thức ăn Hàn quốc chúng tôi mới kêu mấy người đàn bà Hàn lao công gần đó và cho họ. Mấy người đàn bà này mừng rỡ nói ríu rít tôi đoán là họ muốn cám ơn . Lần đầu tiên ra khỏi quê hương mọi thứ đều tân tiến, đều khác lạ . Phòng vệ sinh nước tự động chảy và đóng lại, mọi thứ đều sạch sẻ tinh tươm. Cầu thang tự động, nhân viên an ninh nghiêm túc làm nhiệm vụ có mặt ở mọi ngỏ ngách.

Chặng bay thứ 2 tới Mỹ vượt Thái bình dưong là chặng dài nhất. Mười mấy tiếng bay hai vợ chồng cứ miên man suy nghĩ không tài nào chợp mắt được . Chiếc Boeing 747 của hãng United Airlines này coi bộ củ kỹ lắm. Tôi còn nhớ nhũng bà tiếp viên tuổi 'đã về chiều'- da đã nhăn nheo nhưng vẫn còn có việc làm . Mấy bà này coi bộ tử tế, họ đem cơm cho chúng tôi vì chúng tôi là người Việt nam mà. Bà chiêu đãi viên lớn tuổi nhất thỉnh thoảng ngồi làm việc gần cuối máy bay với chiếc máy Fax hay máy gì đó liên lạc về đất liền . Đoạn băng giấy dài từ từ ló ra khỏi cái máy rối tròn xuống sàn máy bay.

Chiếc máy bay đã vào địa phận nước Mỹ, nó bay thấp dần. Qua cửa sổ tôi thấy những đồi núi màu cỏ khô vàng nâu, vì nước Mỹ đang là mùa hè. Máy bay đáp xuống phi trường San Francisco khoảng 1 giờ chiều. Cũng trùng 1 ngày vì bay về hướng đông thì giờ bị kéo lui lại, chuyện này tôi không lạ chi vì đã học hồi trung học. Cậu mợ Bình đã tới chờ từ lâu . Tội nghiệp cho út Miu làm gì có tả lót tân thời như ở xứ Mỹ này, dù mẹ Miu có thay nhưng những miếng vải đơn sơ ở quê nhà không át được mùi khai làm mợ tôi kín đáo che mũi. Tới nhà cậu mợ tôi mất một tiếng. Cậu mợ tôi đãi bữa phở đầu tiên tại nhà cậu mấy đứa con ăn phở ngon lành còn hai vợ chồng ham kể chuyện cũng đủ 'no bụng" rồi.

Hai trạng thái quá mừng cùng quá lo - phút vượt qua ranh giới bên này qua bên kia 'BỨC MÀN SẮT' làm hai vợ chồng tôi ngây ngây trong người.

Mười sáu năm qua rồi, khó diễn tả lại thứ cảm xúc kỳ lạ lần đầu tiên rời xa xứ sở khi ra đi với ba tiếng NGƯỜI TỴ NẠN (refugee). Thời gian qua nhanh, biến thiên thời cuộc cho phép người VN về lại cố hương càng lúc càng nhiều . Và tâm lý người VN xa quê trở về cố quốc cũng biến đổi theo .

Khi cánh phi cơ nghiêng nghiêng đảo một vòng trên bầu trời thành phố Sài gòn,  nói sao hết cảm giác nôn nao,  xúc động của người trở lại quê hương lần đầu tiên. Dần hồi nó cũng bình thường hẳn đi khi người VN hải ngoại đi đi -- về về càng lúc càng nhiều .

Mười sáu năm qua thật mau! Út Miu tôi ngày ra đi còn ngậm vú mẹ. giờ nó đã là cô gái mười bảy tuổi đời. Con gái út tôi sắp vào đại học theo anh chị nó, gia đình tôi bảy người đang trống vắng dần hồi. Nhưng dù sao tôi cũng cám ơn cậu tôi đã bảo trợ gia đình chúng tôi qua đây cùng chụp cho chúng tôi những tấm ảnh ngày đầu qua Mỹ.- Những khuôn mặt bơ phờ hốc hác của gia đình tôi mười sáu năm trước,  khi bước chân tới miền đất hứa đã trở thành kỷ niệm khó quên cho cả gia đình.

Giờ cậu tôi đã ra người thiên cổ- mới ngày nào cậu tất bật đón gia đình tôi rồi tiếp đến đón người cậu cả tôi được đi theo diện HO cũng cùng năm 1995.  Rồi hai cậu đã theo nhau về vùng trời niên viễn-- những  "chuyến tàu hoàng hôn"  tiếp tục ra đi,  những sân ga hội ngộ tiếp tục khuất dần trong vùng quá khứ .

Mỗi năm cứ ngày hai tháng tám, tôi cố thử nhớ lại cảm giác lần đầu tiên rời VN đi định cư tại Mỹ. Nhưng tôi khó lòng hình dung lại đúng y như xưa được, vì tâm lý con người biến đổi theo thời gian: hoàn cảnh nào tâm lý đó, tôi biết vậy./.

Đinh trọng Phúc
AUGUST 2, 2011

1566 ADAMS AVENUE MILPITAS, California - -địa chỉ cư trú đầu tiên của gia đình tôi

TẢN MẠN VỀ MÀU TÍM HOA SIM

ON/OFF==AUDIO

TẢN MẠN VỀ MÀU TÍM HOA SIM

HOA SIM THẬT

    Tình cờ tôi đọc lại lời kể của thi sĩ Hữu Loan về câu chuyện tình xưa vừa lãng mạn và u buồn tôi mới lần mò tìm hiểu cái màu tím hoa sim trên mạng.
Thi sĩ Hữu Loan có một màu tím của thơ, của tình yêu trong quá khứ. Một bài thơ nếu tôi không lầm là bài thơ tình mà dân ta cho là "hay nhất trong thế kỷ hai mươi" một thời đại thơ mới làm phong phú thêm cho kho tàng tiếng Việt. Chuyện tình Màu Tím Hoa Sim là một tình sử có thật, không chút gì hư cấu, nhân vật chính và phụ đang còn sống để chứng nhân cho đề mục này và chính vì chuyện có thật đã làm tăng thêm giá trị chuyện tình "màu tím hoa sim".
Nhờ tôi muốn nhắc về  chuyện khác, đó là những thứ hoa sim trên mạng hiện hành cái nào là hoa sim đúng nghĩa đây?

Tôi dám tin rằng thứ hoa sim chính gốc thì những người tù cải tạo đã "ghi mãi trong lòng. Có hai loại sim -ăn được và không ăn được. Sim không ăn được, chúng tôi hay gọi là "SIM TRÂU". Sim Trâu nó cũng có trái, nhưng thô ráp, không chín ngọt như sim thường, chỉ được một điều sắc hoa màu tím dịu dàng, e ấp , xen kẻ với những lùm sim hoa trái sum xuê dưới trời mây hoang dại.

HOA SIM "TRÂU"

 Làm sao chúng tôi quên được những lúc vác cây về trại; trung du Quảng trị trời đã ban cho những đồi sim chín bạt ngàn an ủi phần nào cho chúng tôi lúc đó. Nhắc lại quá khứ không phải nhắc lại chuyện hận thù, nhưng dấu ân khó quên những buổi chiều tà, lán trại đường về còn xa dưới mấy chân đồi tạm quên gánh nặng cây gỗ trên vai. Và những đồi sim thực tế trước mắt tôi, những trái sim chín mợng- tháng tám- căng tròn làm chúng tôi ngẩn ngơ lang thang mãi đến nỗi không thiết tha gì đến chuyện đi về !

Ngày xưa nhà thơ Hữu Loan nhìn màu tím hoa sim mà quay quắt nhớ thương ngưòi vợ trẻ xấu số, còn chúng tôi lúc này thơ thẩn mãi trong mấy đồi sim mà cám ơn đất trời Quảng Trị đã ban cho những người tù chút gì an ủi.

Tháng bảy sim- tháng tám mốc- tiếp nối tháng chín tháng mười, trời thuơng ban thêm muồng. Những chùm muồng khi chín đã mất đi màu vàng sặc sở mà là một màu đen thẩm. Muồng chín  cho vị ngọt của loại mứt chà là, xứ Nghìn Lẻ Một Đêm của những huyền thoại. Những liếp đồi hoang vu chạy xa tít, những con đường mang tình thương cho những ai sa cơ thất thế. Và cứ thế những con đường đi mãi, ngoằn ngoèo lên tận rừng xanh. Chiều về những đồi sim san sát nhau, lan xa tận cuối đồi. Màu tím tím hoa sim,vị ngọt trái lành, đã là "ngưòi yêu" của những người tù năm cũ.

Tháng ngày dần qua, mỗi lần nghe lại bài "Đồi Tím Hoa Sim" tôi chạnh lòng thương về một miền trung du, quê hương của những đồi hoa chứa chan kỷ niệm.

DHL 4/3/2012

để nhớ môt loài hoa tím