Wednesday, June 24, 2026

Sunday, June 21, 2026

FATHER'S DAY 2026 (JUNE 21, 2026)

21/6/2026

ĐÀ THÀNH RESTAURANT

- 403 N Capitol Ave, San Jose, CA 95133, 252 Photos, (408) 909-1929, Mon - 10:00 am - 9:00 pm, Tue - 10:00 am - 9:00

MOTHER'S DAY MAY 10th, 2026

CƠM CHAY GOLDEN BAMBOO RESTAURANT

3245 S White Rd, San Jose, CA

Ngày Mother's Day về nhà hái 2 Trái Bơ cuối vụ 2025 hơn một năm chờ

CHỞ CON ĐI THI

to Đinh trọng Trữ Khang

kỷ niệm của người cha, ngày đầu qua Mỹ

Đinh trọng Phúc

Chiếc xe wagon buick 'cà tàng' của tôi theo Freeway 101 đi quá phi trường San Francisco một đoạn rồi quẹo phải. Mừng quá, trung tâm đứa con trai thứ của tôi nhờ ba nó chở đi thi, giờ này đã tới đúng địa chỉ rồi.

chiếc xe wagon hiệu buick kỷ niệm đầu tiên của người cha kiêm tài xế gia đình

Mới qua Mỹ mua được chiếc xe đầu tay tôi thực sự cảm thấy "hách" lắm nhưng phải "ký cóp" trả góp tới mấy tháng. Phải cám ơn người dạy lái xe, anh đó tên Tuệ phải nhọc công lắm mới giúp tôi được cái bằng lái tại thành phố San Jose này. Người cha này cảm thấy mãn nguyện do đây là lần đầu tiên có chiếc xe làm phương tiện cho cả gia đình, một bầy trẻ năm đứa trông chờ vào đó. Kể ra cũng 'hách' thiệt, cứ tự mình hãnh diện hay tự cho đời mình nay đã "lên hương".

Nói chi thì nói, xe hơi ở xứ người ta chỉ là phương tiện. Nước Mỹ không có xe không được. Đối với người viết xe quả là một chặng "đổi đời" quan trọng. Có xe thì phải có bằng lái. Tôi có được giấy phép lái xe hay thẻ ID cũng "trầy da tróc vảy" do tôi thi tới ba lần mới nhận được cái bằng. Ai mà cho tôi đậu ngay, nhất là một người như tôi chưa bao giờ cầm cái "vô-lăng"? Tới nước Mỹ, tiếng Anh tôi nói nghe sao 'trọ trẹ'. Vào lần thi thứ hai, bà giám khảo người Mỹ hoảng hồn vội "giật phắc" tay lái của tôi qua lại do tôi đổi làn xe (change lane) sao quá ẩu?! Bà thử khả năng "ứng xử" sang lane của tôi thôi? Dù bà "ra lệnh đổi làn xe" thử trí ứng xử của tôi lúc chưa an toàn đổi làn xe nhưng tôi dù nguy hiểm vẫn "theo lệnh"? Thế là quá nguy hiểm, quá sai? Cái lỗi 'to đùng' nên tôi phải thi lần 3 mới đậu! Có thi mấy lần chăng nữa tôi phải đậu cho được cái bằng lái xe. Cả nhà tôi, nhất là năm đứa con tôi đang cần tay lái ba nó. Trước là đi làm, rồi chở con đi học...Không quên chuyện đi khám bác sĩ, chở vợ đi chợ, đi lảnh đồ, rồi ngay cả dịp chở con đi thi hôm nay. Biết bao nhiêu là chuyện, nhưng nhà tôi bảy người chỉ nhờ vào chiếc buick này.

Tôi chỉ mong chở con tới nơi, tìm chỗ đậu xe xong là điều mừng trước nhất. Người cha như tôi chỉ mong ngần ấy thôi. Nhớ ngày đó, đi đâu cũng lật bản đồ in sẵn. Thứ bản đồ này tiệm xăng nào cũng có bán; mỗi cái khoảng ba bốn đồng bạc. Tôi thầm thì, định hướng trong đầu:

- Ta theo Freway 101, lên quá Phi Trường SFO, vượt đường X rồi đến Y chẳng hạn, xong quẹo phải gặp đường Z cua trái...

Người cha này hai bàn tay cứ ghì chặt vào tay lái, miệng tự thì thầm lẩm bẩm chẳng khác chi một ông thầy pháp đang đọc "bùa chú" vậy? Thật thế, đó là cách mà kẻ nay từng học dò theo bản đồ chỉ dẫn cho khỏi lạc đường. Thời gian này, thật sự tôi rất sợ lạc vào thành phố San Francisco. Mới lái xe, giá như mà đi quá, lạc vào San Francisco có lẽ tôi sẽ bị "tẩu hỏa nhập ma" lúc luyện võ công trong truyện kiếm hiệp Kim Dung nào đó ngày xưa?

Khác với thời đại Iphone này, đi đâu tacũng nhờ vào GPS, tài xế cứ lần theo lời chỉ vẽ trong cái điện thoại thông minh, theo nó chỉ là xong.

Đó là một kỷ niệm đáng nhớ cho tôi. Một gia đình vừa thoát khỏi vùng kinh tế mới: đói- thiếu kinh niên, qua được xứ Mỹ; dĩ nhiên vợ chồng tôi phải mang 'tòn ten' ước mơ học hành cho con cái trong lòng.

Chiếc xe, tuy gọi 'gà tàng', thế mà xem lại chính nó giúp cho tôi quá nhiều. Ngoài chuyện hàng ngày đi làm hay những chuyện khác như tôi đã nói, các năm sau chiếc xe còn giúp tôi chở con đi phỏng vấn để vào đại học. Khi chúng đã vào đại học, còn chuyện cuối tuần còn bới thêm thức ăn cho con nữa...

Rồi lại hôm nay, tôi thêm một lần nữa mừng rỡ do được dịp chở con tới đúng nơi hẹn thi MCAT, đại khái là khóa thi tuyển sinh vào y khoa sau này.

Tôi mở cửa xe cho con vào, người cha ở lại bên ngoài parking. Tôi chẳng cần tính chuyện thời gian đợi lâu hay mau, chỉ một lòng khấn nguyện ơn trên.

Ngày tháng dần qua, tôi không quên được cảnh một người cha kiên trì ngồi đợi suốt buổi dưới parking một hãng hay văn phòng nào đó. Trên căn phòng của công ty lấy hẹn, con tôi đang được phỏng vấn. Lòng tôi cứ mãi lầm thầm khấn nguyện trời phật, ông bà phò hộ cho con mình...mấy đứa con đang được phỏng vấn vào những trường đại học hàng đầu tại đất nước này.

***

hình minh họa: vịnh San Francisco và thuyền buồm du ngoạn thể thao

Ngọn gió biển buổi xế chiều từ vịnh San Francisco khiến tôi cảm thấy mát đến lạnh người. Trung tâm thi sát vịnh nên gió biển thổi vào lồng lộng. Một mình đứng đợi con, tôi có dịp ngắm vài cánh buồm của mấy chiếc thuyền thể thao im lìm lướt sóng. Người chơi thuyền lập lờ tới lui; tất cả đều lạ lẫm với tôi. Tiếng qua Mỹ nhưng tôi chỉ ru rú ở San Jose chẳng dám đi xa, ngoài cái việc là LÀM TÀI XẾ CHO CON.

Năm đứa con đang trên con đường học vấn. Tài xế cho con đi học trường này đi thi nơi kia, học thêm học phụ hay làm thiện nguyện làm sao tôi có thì giờ đi đây đi đó được.

Bao nhiêu ước mơ trong lòng, giờ đây tôi đang thấy hiển hiện. Đó là những phần thưởng làm tôi không bao giờ biết khó nhọc là gì.

***

Buổi thi hôm đó lâu thật. Trời đã về chiều mà con trai tôi chưa ra. Gió biển càng lúc càng lạnh hơn. Tôi có thể vào xe tránh gió, nhưng tôi muốn ngắm biển Vùng Vịnh hôm nay bước chân chúng tôi mới lưu lạc tới đây.

quê cũ ngày hôm nay: mũi tên hướng vườn điều và mái tranh nghèo gia đình tôi trước đây. Ngày hôm nay thời thế thay đổi, quê nhà nay thật khác xưa, có đường nhựa và cột điện lưu thông cùng tháp sóng ở phía xã Sơn Mỹ trên xa

Từ biệt quê hương, riêng đối với tôi thì bàn tay tôi giã từ cái rìu cái búa người tiều phu ngày ngày vào rừng đốn củi để kiếm tiền độ nhật. Gia đình tôi đã thoát được một quãng đời tăm tối nơi quê nhà. Nơi quê hương mới này, rõ ràng chúng tôi làm lại từ đầu với hai bàn tay trắng.

Giã từ một quá khứ "đốt rẫy làm nương"

Đứng đợi con thi, tôi có thì giờ thư thả ngó ra biển. Một quá khứ lướt qua như một giấc mơ. Bao nhiêu kỷ niệm lại hiện về trong một buổi chiều. Chính lúc này đây tôi có dịp ngó lại hai bàn tay mình chợt mừng vì những vết chai sần nứt nẻ trong quá khứ gian truân bên trời quê hương nay thực sự đã hết. Đôi bàn tay của người tiều phu bất đắc dĩ ngày đó không bao giờ có thời gian để lành lặn vết thương...nay cũng chấm dứt. Tôi vẫn mãi nhớ hình ảnh cánh rừng thâm u, mịt mờ bụi khói, những ngày đốt rẫy làm nương, lạy trời giờ chẳng còn trở lại. Tôi thật sự xa rời rừng thiêng với tiếng chim kêu, vượn hú, hàng ngày một nắng hai sương, đôi bàn tay và hai vai nhức nhối. Nhớ làm sao, những nhát búa và vết nứt nẻ lòng bàn tay không có cơ hội ngơi nghỉ cho kịp lành lặn, rồi ngày mai phải tiếp tục vào rừng, tiếp tục chặt hạ, đốn củi, và lại thêm một lần trăn trở với đau đớn thịt da...

Đất nước Hoa Kỳ từng dang tay đón nhận biết bao nhiêu thân phận và hoàn cảnh như tôi. Giờ so lại, nơi đây có gian nan cực khổ gì cũng là thiên đàng nếu so với ngày tháng cũ. Tương lai, chắc hẳn mấy con tôi có thể tự hào hay kiêu hãnh những gì chúng đạt được nơi quê hương thứ hai này. Chắc hẳn, các con tôi sẽ khó tưởng tượng ra những điều cha nó nghĩ- Hãy trân trọng một quá khứ đói nghèo, do nó là sức bật thăng hoa cho một tương lai tươi sáng.

Làn gió biển càng về chiều càng trở nên lạnh buốt khiến tôi như chợt tỉnh trở về với thực tế, vội mở cửa xe quăng mình vào trong. Đứa con trai đã thi xong. Kết quả buổi thi này sẽ quyết định cho những sinh viên ước mơ vào con đường y khoa.

Trên đường về, tôi hồi hộp chẳng dám hỏi con. Nhìn nét mặt phấn khởi của con trai tôi mừng thầm chắc nó đang có gì toại ý. Xa lộ 101 hôm nay dường như vui hơn mọi khi. Chiếc xe hôm nay chạy thật êm; hình như nó cũng biết "hòa chung" niềm vui cùng chủ. Niềm sung sướng trong lòng người cha trào dâng. Một chút gì nao nao trong lòng, khi tôi liên tưởng một tương lai nào đó thật xa có khi nào con tôi chạnh lòng nhớ đến hình ảnh hôm nay. Có thể khi đó tôi hay những lứa bạn H.O những người lính cũ nay đã đi xa về một phương trời nào đó. Một nơi không còn buồn nhớ, trăn trở của những niềm đau mất nước. Ai mà biết được./.

edition

ngày Father's Day 2026

21/6/2026

by Đinh trọng Phúc

Friday, June 19, 2026

MỒNG NĂM THÁNG NĂM NGỒI NHỚ BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ

to Đinh trọng Viễn Dương

Chào bạn đọc

Người Việt mình nhất là miền trung lệ thường cứ dịp tết Đoan Ngọ đến mọi người ai cũng nhớ đến món thịt vịt. Tiếng là Đoan Ngọ nhưng bà con mình ai cũng quen miệng gọi là ngày mồng năm tháng Năm đó là ngày mà mọi nhà dù giàu nghè chi cũng mua cho ra cặp vịt.

Người trung nhắc chuyện Mồng Năm tháng Năm thì nhớ món Thịt Vịt. Chợ đò trước đó vài ngày rộn tiếng vịt kêu...Riêng đối với người viết bài này lại nhớ đến một món ngọt, xưa lắm rồi vào thời bé dại đó là món BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ

BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ đó là bốn chữ, người viết nhớ lại ngày trước luôn đi với nhau. Chè Kê cúng xong, phải là cúng xong mới được ăn với bánh tráng. Chuyện này có nghĩa rằng Chè Kê chỉ có nấu trong lễ cúng chứ không nấu bình thường như các thứ chè dân dã khác. Như thế xem ra KÊ là đặc sản, trồng trọt ít hơn so với các nông phẩm khác nên từ đó người mình ngày trước hay cúng trong dịp mồng năm ngày tết hay cần dùng Kê để tỏ lòng trịnh trọng dâng lên trong cúng kỵ.

Tuy nhiên hiện tại nhờ vào thông tin người viết biết được do giá trị thị trường nên kê được gia tăng diện tích trồng trọt khá hơn. Theo báo Quảng Trị hiện nay huyện Bố trạch Quảng Bình cũ có khá diện tích (Từ năm 2020, hạt kê được nhiều người tìm mua với giá cao nên người dân ở xã Bố Trạch đã chuyển đổi nhiều diện tích trồng ngô, lạc sang trồng kê. Hiện toàn xã có khoảng 27ha trồng kê, trong đó hộ trồng ít khoảng 1 sào (500m2), nhiều 3 sào, năng suất từ 1,5-1,8 tạ/1sào.

Theo các hộ nông dân trồng kê, năm nay hạt kê chưa có giá bán, tuy nhiên theo giá thu mua năm ngoái của thương lái, 1kg hạt kê được bán với giá từ 27.000-32.000 đồng, cho thu nhập gấp đôi so với trồng cây ngô và cây lạc…trích báo Quảng Trị -TRÍCH)

Những ngày này, các ruộng kê trồng xen với ngô, lạc ven sông Son (thuộc địa bàn xã Bố Trạch) bắt đầu chín vàng óng ả. Trên các ruộng kê, bà con nông dân đang hối hả thu hoạch kê cho kịp mùa vụ )

https://baoquangtri.vn/phong-su-ky-su/202604/mua-ke-vang-ong-a-ben-song-son-bb6510a/

Công việc thu hoạch kê đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn, bởi bông nhỏ, mọc dày. Lá và thân kê có nhiều lông cứng, dễ gây xót da, khiến tay chân ai cũng đỏ rát. Nhiều người phải mặc áo dài tay, bịt kín mặt, đeo găng để hạn chế bị xước và tránh nắng. Mùa thu hoạch kê năm nay, nhiều chủ ruộng phải thuê nhân công thu hoạch với giá 300 nghìn đồng/ngày.

Để thu hoạch kê, người nông dân cẩn thận dùng kéo hoặc liềm cắt từng bông một (trích)

=== === ===

Thu hoạch kê khó khăn tỉ mỉ như thế, lợi tức không quá nhiều so với tốn phí nên Kê là thứ nông phẩm ít và hiếm hơn so với các cây trồng khác. Nhưng vào dịp lễ lạc như Đoan Ngọ người miền trung mới cần đến kê. Nếu thế so với các thứ đậu khác thì người ta dùng kê ít và hiếm hơn...

***

CHÈ KÊ VÀ KÝ ỨC XƯA

Nếu nói nhớ bốn chữ "BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ" quá da diết đi thì thật ra là sáo ngữ do thời này thiếu chi thức ngon vật lạ. Có một điều kẻ viết bài này xin thật lòng thưa với bạn đọc là cơ hội ăn lại thứ vừa kể trên ngay tại xứ này thật khó làm sao! Khó là không ai bán thứ chè này. Ra tiệm food to go có đủ loại chè nhưng đố ai bán thứ này. Còn tự nấu chè kê, thì ở đây người ta không buôn loại hạt này do không có cầu thì chẳng có cung. Thật ra nếu có kê trong tay, người viết chưa hẳn đã nấu được cho ra chè kê đúng nghĩa và chưa hẳn con cháu bây giờ lại ủng hộ hay ưa thích.

Khó lòng gặp lại, có nghĩa là không bao giờ thấy lại, ăn lại, hay ho hơn một chút là thưởng thức lại. Bên quê nhà chắc hẳn không lạ với thức này. Nhiều nơi vẫn còn. Riêng tôi, hình ảnh đó chỉ bàng bạc trong trí nhớ. Có thể bạn đọc thắc mắc:

-Lạ gì với món chè kê sao mà 'ca cải lương' đến thế?

Xin thưa với bạn: chè kê nếu có bánh tráng thì không hiếm hoi gì, nhưng cách ăn bánh tráng chè kê theo cái kiểu ngày trước, chắc có mấy ai?

1969-bạn cùng lớp đệ Tứ Ba tên là Trịnh văn Sum thăm nhà ngoại tôi vào ngày hè 9/6/1969. Chỉ có bức hình này còn lưu lại được và có hình CÁI AM nhỏ ngó vô căn giữa của nhà ngoại tại Phường Đệ Tứ xóm Cửa Hậu năm xưa QT

Lòng tôi xao xuyến khi nhìn lại hình ảnh cũ tức cái am thờ trước nhà ngoại, đó là nơi tôi là đứa cháu hay giúp đem mấy chén chè kê ra cúng. Mấy chén kê được sắp một dãy ở trong cùng. Hình ảnh đó chắc chắn là Đoan Ngọ mồng 5 tháng 5 Âm Lịch, cái tục lệ người Việt mình. Hết mồng 5, đem các thức cúng ngoài am vô, mấy chén chè kê vẫn còn 'an vị' không ai dọn cả. Bà ngoại tôi bảo phải đợi cho nó mốc trên mặt rồi đem vô.

Tôi thắc mắc: sao lại thế?

A! đây là cách ăn hay kinh nghiệm về ăn chè kê của ông bà mình đây.

Thật thế! mấy chén chè để yên như thế khoảng hơn ba ngày, mặt trên sẽ nổi lên một lớp mốc. Nướng xong cái bánh tráng gạo. Giờ ta hớt lớp mốc này bỏ đi, phần chè bên dưới giờ đã lên men một hương vị khó tả lại, nhưng nó khác xa với chè kê vừa nấu xong. Tiếp tục ta lấy bánh tráng thế muỗng múc ăn. Mấy chén chè, số hạn định trên am thờ ngoài vườn thỉnh xuống không nhiều. Có được một chén chè như thế là ưu tiên lắm rồi.

Chè kê bánh tráng kể như thế, có ngon lạ ra sao thì nay thứ hương vị đó nó chẳng chút nào lưu lại trong trong trí nhớ để diễn tả cho đúng. Kể cũng lạ? đã năm mươi năm hơn người viết không có cơ hội nào thưởng thức lại món đó. Có điều tôi chưa quên, khi hớt xong cái lớp mốc trắng xanh trên mặt chén chè bỏ đi, màu vàng của lớp chè kê bên dưới lộ ra kích thích tính tò mò háo hức của vị giác về một cách ăn lạ lùng!

Nhớ ngôi nhà ngoại, tôi nhớ cái am nho nhỏ thờ ở vườn trước. Những ngày rằm mồng một đứa cháu ngoại phải bắc cái ghế mới đặt phẩm vật và thắp nhang cúng được. Ông anh con cậu và tôi, hai anh em háo hức làm sao mỗi lần được sai thỉnh thức cúng trên am xuống. Nải chuối mốc mốc chín đen ngọt đậm, dĩa bánh in mua từ chợ Tỉnh, sao lại hăng hái ...đến thế?!

Hơn hai mươi năm sau khi ở tù về cũng là lúc bà con chúng ta phần nhiều không còn đất Quảng Trị năm xưa nữa. Vùng thôn quê trong nam đó là Động Đền nơi rất đông người Quảng Trị vào sinh sống sau đợt chạy giặc 1972. Tôi về với gia đình cho đến khi lấy vợ sinh ra bầy con cũng nơi vùng kinh tế sắn khoai. Đứa con trai thứ của vợ chồng tôi tên Đinh trọng Viễn Dương cơ may lại sinh đúng vào ngày mồng năm tháng năm 1991. Mẹ cháu vừa gắng múc chén chè đậu bình thường cúng mồng Năm tháng Năm lại đang đau chuyển bụng. Mồng năm tháng năm đó dưới mái tranh nghèo vợ chồng tôi làm gì có được BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ như đã kể? Trời bù lại trời vừa sáng hẳn thì thằng con trai chào đời khỏe mạnh cứng cáp. Nghĩ lại thương cho người chị dâu bên vợ lại lận bận mất cúng mồng năm, do chị là y tá nên phải đi gấp làm việc hộ sinh giúp cho vợ tôi.

Đinh trọng Viễn Dương đứa con trai sinh vào sáng Đoan Ngọ mồng 5 tháng Năm,Tân Mùi 1991

Cúng rằm mồng một là chuyện hàng tháng. Riêng BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ quả là hiếm. Hiếm đây không phải là quá đắt đỏ hiếm hoi, mà so thiên hạ chẳng thiết tha tìm tòi gì nữa. Thời này đủ thứ không biết cơ man nào là vật phẩm hảo hạng cho người mình nấu cúng ngày đó. Có nơi nào đó còn giữ lệ hay tìm tòi thì thứ này chỉ đi với dịp tết Đoan Ngọ mồng năm tháng Năm thì may ra.

Thời nay, mỗi dịp Tết Đoan Ngọ về chắc chắn có những thức cúng ngon, lạ hơn nhiều. Không biết lớp trẻ sau này hay "ưa của lạ" như tôi ngày đó hay không? Người viết mong sao quê mình giữ mãi lệ cúng CHÈ KÊ để thứ chè này sẽ đi cùng với thứ bánh tráng mộc mạc bình dân, làm từ hạt gạo của ruộng lúa quê mình. Nhưng rồi nghĩ lại thân phận bao kẻ lưu vong, lại chạnh lòng do biết những người xa xứ chẳng còn cơ hội thưởng thức lại BÁNH TRÁNG CHÈ KÊ thêm lần nào nữa./.

Đinh trọng Phúc

Mồng 5 tháng 5 ÂL Tân Sửu

edit 5 tháng 5 Bính Ngọ 2026