BÓNG PHƯỢNG QUÊ TRUỒI

 

      Cơn mưa giông vừa dứt để lại một lớp không khí mát rượi trong lành khắp xóm. Ba tôi ngồi yên lặng trên cái giường ọp ẹp dưới mái tranh của căn phòng lồi đằng trước nhà; người cứ mãi nhìn qua khung cửa sổ khoét vội qua lớp lá buông vàng úa, cũ nát. Trong không khí ẩm thấp sau cơn mưa dưới mái nhà tranh nhỏ bé, căn nhà tranh thấp lè-tè rên rỉ, kẽo-kẹt, lắc mình theo từng cơn gió giật. Cứ mỗi trận giông trời lại kèm theo loại gió mạnh ở vùng biển Hàm Tân này.

“Hết rồi", ba nhẹ nhõm người. Cứ mỗi lần mưa to gió lớn là người phập phồng lo sợ cho số phận mái tranh, nơi trú ngụ duy nhất cho cả gia đình. Cuối cùng mọi chuyện cũng yên.

Xuyên qua khung cửa sổ khoét vội ba  lặng yên ngắm cây phượng con, Người kiếm đâu dưới La Gi nhân đi có công chuyện. Cây phượng con coi bộ cũng hạp thứ đất ở cái xóm cát Động Đền này một thứ đất đen pha cát nên cây phượng lớn thật nhanh. Mới năm ngoái giờ thế mà nó đã vươn lên ngót nghét gần hai mét rồi.

Còn một thứ Ba để tâm tới là “chú gà gô” nữa. Chiều chiều ông hay lấy vài nắm bắp khô “ưu tiên” cho chú gà gô mà ba “cưng” nhất. Con gà được ba cho ăn nên hay lẩn quẩn dưới gốc phượng, không chịu đi xa.

 

Sau cơn mưa giông, bầy mối từ dưới đất bay lên tứ tung. Những con mối thấm nước, rả cánh biến thành mồi ngon cho con gà. Những lúc khác con gà gô cứ theo mãi theo chân ba chẳng rời. Hơi tức cười, tôi nhớ cảnh ba che che nắm bắp sau lưng đi vội ra vườn sau,"bập bập"- ông kêu chú gà gô về thưởng cho nó nhúm bắp ngon lành.

 

 Vạt nắng chiều như còn vương vấn một buổi chiều tàn. Màu xanh lục nõn nà của mấy nhánh phượng non lộ rõ trong ánh nắng chiều. Ba tôi vẫn ngồi yên như bất động trong vùng sáng lờ mờ của cái chái nhà chật hẹp.

                             

 

 

Ba ngắm mãi cây phượng. Hình như người đang nhớ về quê hương. Quê nội tôi, Truồi có thôn Xuân Lai nơi của những chùm dâu ngọt lịm và đọi nước chè tươi mát lòng. Ba nhớ về một bến sông ngó qua bên tê là chợ Lôc Điền. Ngày xưa, cái chợ đó Mệ tôi ngày ngày hai bận qua lại tần tảo nuôi con và chồng. Che phủ cái miếu trong thôn là những tàn cây rộng bế thế từ cây phượng vĩ mà ông tôi đã trồng xưa kia. Ông tôi trồng hai cây phượng vĩ trong thôn để ghi nhớ hai người con trai tức là ba và chú tôi.

 

Tuổi già xế bóng nhớ nhung về quá khứ thân yêu xa thẳm, ba tôi nảy sinh ý nghĩ rằng bắt chước Nội tôi trống cây phượng vĩ này sau vườn. Người muốn lưu dấu cho con cháu sau này, một kỷ niệm tuy đơn sơ nhưng nhiều ý nghĩa vì có lần người tâm sự:

- “Phượng vĩ là giông cây lưu niên dạng cổ thụ có sức sống dẻo dai cùng thế kỷ.”

Trồng cây phượng vĩ, tôi biết ba tôi đang nhớ về quê hương một nỗi nhớ thương da diết sâu thẳm trong tâm hồn. Với linh cảm nào đó của một người tuổi già xế bóng, qua cây phượng vĩ sau vườn là một khoảnh quê hương thu nhỏ cho Người trong những phút chạnh lòng lưu xứ. Xuyên qua khung cửa, ngoài kia cây phượng đó cũng là Truồi, là xuân Lai, là Huế là cả một khung trời kỷ niệm của ba tôi thời trẻ dại. Và cũng như linh tính báo cho ba tôi biết rằng người sẽ không còn cơ hội trở về quê hương thêm một lần nào nữa?

Có con chim sâu ngoài kia nghiêng đầu chăm chỉ săm soi cố tìm vài con sâu trên là phượng. Thỉnh thoảng nó kêu vài tiếng chiêm chiếp rời rạc. Những giọt mưa còn sót lại ở phấn chót của nhánh là lấp lành trong những tia nắng cuối cùng của một ngày dài buồn tẻ nơi một vùng đất cát bạc màu.

Ba chợt húng hắng ho. Chứng đàm kinh niên trong người thỉnh thoảng làm giọng ba khao khao như khan cổ. Sau những cơn mưa, độ ẩm không khí tăng làm ba tôi lên đàm nhiều!

Ba mong sao cho cây phượng lớn mau. Cây phượng thực ra lớn mau thật, theo đà này chỉ một hay hai năm nữa thôi ba tôi sẽ có dịp chiêm ngưỡng mấy cành bông phượng đỏ thắm vào dịp hè về cho thỏa lòng mong đợi. Máu ‘máu con tim’ như trong bản nhạc nào đó ngày xưa không lạ gì cho người dân xứ Huế. Nhưng sắc đỏ hoa phượng xem chừng hiếm hoi ở xứ Động Đền. Niềm hi vọng, ước ao, cùng trí tưởng tượng hòa lẫn trong niềm nhớ nhung quê hương chất ngất sẽ kết lại thành niềm vui  cho ba qua sắc thắm phượng hồng.

Mẹ giờ đang bận bịu với gánh hàng chạy hai buổi chợ. Ngày ngày hai buổi, chợ Sáng và chợ Hôm, mẹ là “trụ cột “ nuôi sống cho toàn gia đình. Một lát nữa đây ba tôi sẽ rời giường, rời cái giang sơn nhỏ bé này. Rồi người sẽ bào mỏng mớ khoai làm nồi cháo khoai cùng với mớ cá mẹ đã um sẵn. Bữa cháo khoai đó là bữa ăn tối của cả gia đình tôi nơi vùng đất rẫy, cận sơn cận hải.

Thật tội cho ba, người chưa được dịp ngắm nhìn sắc thắm phượng hồng nở rộ lần đầu thì đã xuôi tay về miền thiên cổ. Ba ra đi với tuổi già xế bóng bên cái nghèo lận đận cháo sáng khoai chiều cùng cây phượng sắp sửa ra hoa.

                 Ba khuất bóng thì cây phượng vĩ mới ra hoa 

 Gia đình tôi đi Mỹ rồi, năm 2000 mới xây thêm căn nhà mới bên cạnh cây phượng ba tôi trồng đã lên cao. Tôi tưởng chừng như có hương hồn ba tôi về ngắm cây phượng vĩ lúc đó đang rộ lên những lùm hoa hồng thắm lúc hè về. Đó là những mùa hè khi ba tôi đã khuất bóng hơn đã sáu năm qua.

Mười mấy năm qua, mỗi dịp hè về cây phượng vĩ của ba tôi trong xóm càng lúc càng sum xuê sắc thắm. Xóm làng đi qua nhà tôi ai cũng đều trầm trồ khen cây phượng vĩ . Tôi mường tượng trong cõi hư vô nào đó, ba tôi cũng đang ngắm nhìn sắc thắm phượng hồng và người cũng sung sướng, mãn nguyện khi cảm nhận được bà con lối xóm ngợi khen.

Hình từ báo Life của Mỹ:  bến nước Lộc Điền quê Truồi khoảng năm 1959 -gánh nước lên chợ Lộc Điền. Chúng ta thấy xa xa là Cầu Truồi màu đen

 

Thời gian sẽ trôi về miền quá khứ, lặng lẽ êm đềm như dòng sôngTruồi năm tháng lững lờ xuyên qua cái thôn nhỏ bé có tên là Xuân Lai, quê nội tôi - nơi có bánh bột lọc gói ngon nhớ đời. Nơi đây, quê người - Động Đền có cây phượng nhà tôi đang ra hoa kết trái. Hạt khô từ cây phượng ba tôi rơi rụng làm phượng con mọc rai dưới gốc thật nhiều .

Nhạc phụ tôi ở cùng xóm, sau khi gia đình tôi qua Mỹ, nghe đâu cũng đem mấy cây phượng con về trồng. Mấy cây phượng bên nhà vợ tôi cũng lớn nhanh nhờ mọc trên thứ đất pha cát.

Có thể nhạc phụ tôi lúc một mình lặng ngắm những nhành phượng đỏ thắm mới lên trước sân nhà, ông sẽ nghĩ đến hình ảnh ba tôi, một người bạn và cũng là tình thông nghị đã kết nên duyên hai vợ chồng chúng tôi. Rồi ông ngoại của mấy con tôi sẽ nhớ về kỷ niệm xưa từng chén nước ‘hạt chè’ (một thứ tạm thế cho trà vì không đủ tiền mua nỗi vào thời đó). Ông chợt buồn vì ba tôi ra đi sớm quá, mười mấy năm rồi sao mau quá. Giờ đây nhạc phụ nhạc mẫu tôi cũng như thân mẫu tôi cùng nắm tay nhau về trời miên viễn. Định luật cuộc đời là vậy; thế nhưng dù cháu con nay có đầy đủ bao nhiêu cũng cảm nhận bao trống vắng, nhớ thương mỗi khi nhớ về hình bóng người xưa.

Gốc phượng ba tôi trồng vào năm 1984, mười năm sau tức là năm 1994 thì ba tôi từ giã cõi trần. Một năm sau gia đình tôi được đi tái định cư Hoa Kỳ theo diện HO. Tại quê nhà, cây phượng trước nhà ba mẹ tôi bắt đầu ra bông. Những lùm phượng hồng thi đua trổ bông mỗi lúc hè về nhưng thật sự vắng bóng người cha già ngồi ngắm. Màu đỏ thắm của nó dù có đẹp đến đâu nhưng chỉ là sắc màu nhung nhớ- nhớ bóng người xưa, nhớ quê Truồi như lòng ba từng ngồi im lìm trước hiên nhà mỗi buổi chiều rơi trên xóm vắng Cam Bình.

Khi ba tôi ra đi, cây phượng thân yêu đó sống thêm 20 năm nữa cho đến năm 2014 nó cũng rụi tàn, theo bóng người xưa để lại cháu con những khoảng trống nhớ nhung bất tận.

Giờ đây hai cây phượng ngoài quê Truồi do nội tôi trồng từ năm 1942 cũng như cây phượng chứa chan kỷ niệm của ba tôi trồng lên từ năm 1984 thật sự đi vào dĩ vãng. Những ước mơ người xưa, nội và ba thật sự xóa nhòa theo bước tiền nhân đi vào quá khứ để lại cuộc đời bao tiếc nhớ khôn nguôi. Phượng hồng màu máu con tim hay nỗi lòng thổn thức nào đó từ tình yêu, tình thương quê hương bản quán cùng bao tấm lòng trăn trở của người xưa vĩnh viễn chẳng bao giờ có lại./.

 

Last edition 9/10/2025 San Jose USA